Hán Nôm Đường là cơ sở phục chế và tu bổ sách quý, tranh cổ, thư tịch cổ, gia phả dòng họ, sắc phong trên những bản rập văn khắc trên bia, trên mộc bản…..từ xưa đã bị hư hỏng,
Tại Hán Nôm Đường đã có nhiều cuốn sách được thổi hồn bằng phương pháp thủy ấn tuyệt đẹp và được phục hồi nguyên hiện trạng lúc ban đầu cũng như tranh – tư liệu cổ được tu bổ, phục hồi nguyên vẹn như lúc ban đầu dù đã xuất hiện hàng chục, hàng trăm năm trước. Hán Nôm Đường toạ lạc tại đường Tân Sơn Nhìn – Quận Tân Phú – TPHCM được sáng lập bởi anh Bùi Tiến Phúc và chị Trần Bội Tuyền.
Hành trình khai sinh Hán Nôm Đường
Bùi Tiến Phúc xuất thân là sinh viên trường Đại Học Khoa học xã hội và Nhân Văn TPHCM, nhưng với sở thích tìm hiểu văn hóa – lịch sử cội nguồn Việt Nam nên khi chọn chuyên ngành Phúc đã chọn Khoa Hán Nôm để theo học tập và theo đuổi.Trong quá trình học ở trường, Phúc hay lân la đến các đình, chùa, miếu để tìm hiểu văn hoá và kiến trúc vì nơi đây lưu trữ những câu đối, tài liệu bằng ngôn ngữ Hán Nôm và may mắn có thể nghe được những câu chuyện liên quan đế những tác phẩm này.
Sau khi tốt nghiệp trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, Phúc đã cộng tác với thư viện Huệ Quang làm công tác sưu tầm, phục chế, số hóa tư liệu Hán Nôm Phật giáo. Cùng lúc đó anh nhận thấy ở Việt Nam chưa có trường lớp nào đào tạo hoàn chỉnh về ngành phục chế, tu bổ sách vở, giấy thời xưa.
Với mong muốn được học và có kiến thức chuyên sâu về ngành tu bổ này nên vào năm 2014 Bùi Tiến Phúc xin được học bổng ở Đài Loan, lên đường du học ngành tu bổ, phục chế sách cổ và bảo tồn di sản văn hóa tại nước ngoài.
Tại Đài Loan, anh đã gặp chị Trần Bội Tuyền – du học sinh mới tốt nghiệp ngành mỹ thuật ở Mỹ.Chị về Đài Loạn vừa làm việc, vừa học thêm ngành phục chế tranh và sách cũ. Vì chung sở thích và đam mê nên anh và chị Trần Bội Tuyền đã quen nhau từ một hổi nhóm. Trong quá trình quen biết và tìm hiểu, anh chị đã yêu nhau nên duyên vợ chồng.
Sau khi tốt nghiệp ở Đài Loan và trải qua nhiều công việc về phục chế, tu bổ tài liệu xưa tại Đài Loan. Bùi Tiến Phúc và vợ quyết định về Việt Nam lập nên HÁN NÔM ĐƯỜNG vì theo anh việc tu bổ sách cũ, tài liệu xưa đang phát triển ở Việt Nam, nhu cầu rất lớn nhưng chưa ai làm bài bản, đúng quy cách. Anh từng nhận xét :“ “Nhu cầu về phục chế, tu bổ sách hay tác phẩm nghệ thuật… là rất lớn, chỉ là người ta không biết đến ai tại Việt Nam có thể làm được công việc này. Vài năm sau, tôi tin rằng ngành này sẽ càng phổ biến và phát triển hơn nữa.”
Hán Nôm Đường và nghề phục chế
Công việc phục chế một quyển sách cổ rất khó và công phú, bên cạnh đó đòi hỏi nhiều thời gian, kỹ thuật tỉ mỉ, phức tạp nên yêu cầu người thợ phải hiểu rõ từng vật liệu, kỹ thuật làm nên cuốn sách hay bức tranh ấy cũng như phải có kiến thức về Hán Nôm (đọc và viết chữ Hán).
Bên cạnh đó, người phục chế phải hiểu rõ quá trình lịch sử và hoàn cảnh ra đời của cuốn sách này để xác định tuổi đời, niên đại cũng như phải hiểu chất loại giấy làm nên cuốn sách tại thời điểm xuất bản cho việc phục chế tốt hơn, chính xác như nguyên bản mà nó đã từng xuất hiện trong quá khứ.
Dù chỉ mới xuất hiện một vài năm nhưng Hán Nôm Đường đã có nhiều dự án thành công được nhiều khách hàng tin tưởng tín nhiệm.Trong đó có những công ty lớn, nhà phát hành sách, Viện Hán Nôm, Viện bảo tàng, Công ty phát hành sách… vì chất lượng sau phục chế – tu bổ hài lòng tất cả mọi người, đối tác, khách hàng.
Đơn cử nhất Hán Nôm Đường đã nhận một bản sắc phong của dòng họ Nguyễn từ Hà Nội gửi vào Sài Gòn với tình trạng đã bị rách, dán keo chằng chịt và một bản Kinh Thánh cổ xưa giấy mục rơi thành từng mảng nhỏ hay những cuốn sách quý đã có tuổi đời trăm năm tuổi… Tất cả đều tưởng chừng không có hy vọng phục hồi nhưng Hán Nôm Đường đều phục chế thành công.
Anh Phúc chia sẻ trong một lần Hán Nôm Đường nhận một bức bình phong đã tồn tại xấp xỉ cả 100 năm. Anh và vợ – Trần Bội Tuyền phải nghiên cứu trong vòng 2 tuần về chất liệu, thời đại lịch sử, kết cấu… mới hiểu nguyên lý hình thành tác phẩm này như thế nào. Sau đó anh đã phải trình bày giải pháp tu sửa hợp lý nhất cho khách hàng trước khi tiến hành tu bổ.
Hán Nôm Đường – Tiên phong với thủy ấn họa
Song song với việc tu bổi, phục hồi sách cũ, tranh, ảnh, sắc phong…Hán Nôm Đường còn tham gia vào quá trình hình thành nên cuốn sách mới được xuất bản giới hạn với phương pháp Thủy Ấn Họa.
Thủy Ấn Họa là kỹ thuật nhuộm giấy thủ công đòi hỏi người thợ rất nhiều công sức thời gian trong việc pha dung dịch, rắc màu, tạo hoa văn, nhúng giấy, phơi khô, ép phẳng…. và chế tạo mẫu. Để hoàn thành một cuốn sách với Thủy Ấn Họa có khi đến 1 tuần hay thậm chí nhiều hơn cả vài tháng. Nhưng khi cuốn sách ra đời với những trang thuỷ ấn hoạ với vẻ đẹp long lanh, như những viên ngọc kiêu sa lấp lánh khiến cho ai sở hữu cuốn sách càng thêm tự hào.
Hán Nôm Đường chính là đơn vị tiên phong và độc quyền trong việc quảng bá và thực hành phương pháp Thuỷ ấn hoạ đầu tiên tại Việt Nam.
Là đơn vị tiên phong và thực hiện đầu tiên phương pháp Thủy ấn họa nên từ năm 2020, Hán Nôm Đường đã ký kết hợp tác độc quyền với công ty sách Đông A để làm những bản sách đặc biệt thuộc dòng sách S100 của Đông A (chỉ xuất bản 100 cuốn), trong sách sẽ có tờ gác thủy ấn tuyệt đẹp.
Những cuốn sách đặc biệt có giá trị với phương pháp Thuỷ Ấn Hoạ của Hán Nôm Đường như Cuốn theo chiều gió, Đông Dương xinh đẹp và kỳ vĩ, Việt Nam sử lược, Bố Già… Những cuốn sách ngoài giá trị tri thức mang lại mà còn trở nên tuyệt tác nhờ kết hợp làm sách với nghệ thuật thủy ấn họa.
