Chè thưng hay còn gọi là chè bà ba món chè thập cẩm đặc trưng nhất của vùng đất Nam Bộ. Đây cũng là món chè tuổi thơ tôi được ăn, mỗi khi tôi cùng mẹ đi chợ ở quê nhà.
Chè thưng của tuổi thơ
Ngày còn nhỏ, tầm 7 đến 8 tuổi thì tôi hay ngồi đằng sau mẹ trên chiếc xe DD màu đỏ huyền thoại thập niên 90 để đi chơi. Khi hai mẹ con đến chợ, mẹ vào gửi xe, rồi dắt tôi vào ngồi một quán chè ở trong sạp bán đồ ăn ở khu trung tâm chợ. Mẹ gọi cho tôi món chèn thưng (nhưng hồi nhỏ tôi không biết gọi là gì). Tôi ngồi đó ăn và chờ mẹ đi chợ ra rồi về.
Đấy là một cái sạp “nhun nhút” người ra – vô dập dìu, mỗi sạp đều có cái bài gỗ với mùi mốc lâu ngày và vài cái ghế trường kỷ dài mà trên bề mặt có bọc một lớp inox sáng loáng. Mẹ dắt tôi vào và gọi một ly chè, rồi trả tiền. Mẹ nói tôi ngồi đấy ăn và đợi. Mẹ tôi hoà vào đám đông bát nháo ấy với đầy đủ thanh âm với một cái giỏ bằng nhựa để đi chợ mua đồ ăn.
Chè thưng hay còn gọi là chè bà ba với đầy đủ các món thập cẩm : khoai lang, khổ tai, đậu phộng, nước cốt dừa, đậu xanh, hạt sen, mộc nhỉ, bột bán, bột khoai ngũ sắc….. đôi khi cả táo tàu, mỗi vùng lại thêm vài món đặc trưng vào để tạo thành cái món “tả pí lù” này.
Ở chè bà ba còn một nét độc đáo khác mà ít có món chè nào có được, đó là sự tương hợp của nhiều chất liệu một cách thuần nhuyễn, tinh tế mà có thời món này được ví như món chè của nhà giàu
Nhưng thành phần chính để tạo nên hương vị của nó là đậu phộng và nước cốt dừa. Cảm giác mỗi lần múc một muỗng lên thì vị béo nồng của đậu phộng quyện với nước cốt dừa cũng đủ làm ta ngất ngây.
Có nhiều khi tôi ăn hết một ly chè, thèm thuồng tôi gọi thêm một ly nữa, chờ mẹ ra tính tiền. Mùi vị đúng khó diễn tả lúc còn là một câu nhóc. Đôi khi có những ngày mẹ đi chợ mà tôi không đi cùng, nhưng khi về thì mẹ đều mua món chè ấy được cho vào cài bọc nylon và đưa cho tôi khi mẹ về nhà. Tôi cầm cái bọc chè cắn, mút lấy mút để đến những giọt cuối cùng.
Rồi khi lớn lên, món chè ấy vẫn là một phần ký ức của tuổi thơ. Lên Sài Gòn, tôi cũng tìm ra vài chỗ bán chè thưng nhưng hương vị thì không như xưa, chắc có lẽ lớn tuổi cái cảm giác sẽ khác với lúc ấu thơ vì cái gì đến với tuổi thơ đều mang màu sắc riêng biệt và khó quên.
Chè thưng ở sài Gòn
Ở Sài Gòn vẫn còn những gánh chè tồn tại mấy chục năm, một trong những chỗ đó là góc đường Đinh Tiên Hoàng và Nguyễn Văn Thủ, quận 1, TPHCM. Dù vạt đổi sao dời, xung quanh có thay đổi như thế nào thì gánh chè Cô Lộc vẫn còn tồn tại mấy chục năm nay với đầy đủ các loại chè. Lần gần nhất tôi ghé quán ấy là đầu năm 2020. Lúc đó, vợ gần đến ngày sinh con, cô ấy nói thèm chè đậu đen nước cốt dừa, tôi ghé quán ấy và mua 2 phần. Về nhà 2 đứa cùng ăn, tôi và vợ nhận thấy ngon, mềm, béo.
>> Xe chè cô Lộc và chú Vũ – ngã tư Đinh Tiên Hoàng và Nguyễn Đình Chiểu
Giờ đây rằm tháng 06/2022, vợ tôi lại nấu cái món chè thưng này. Vì cô ấy là người miền Nam, đam mê nấu ăn nên nấu món chè thưng , tuy ko nhiều gia vị nhưng nó vẫn ngon, béo, đúng chuẩn vị món chè thưng trứ danh này. Hôm nay, cô ấy nấu món chè thưng làm tôi bỗng nhớ vài kỷ niệm xưa về món chè này ghi lại vài dòng.
Cách nấu chè thưng
——–
Chim Én – SÀI GÒN ( 13/07/2022)
